Povijest (SŠ)
Povijest 1
Udžbenik iz povijesti za prvi razred gimnazije
Textbook
ALFA
HR-ALFA-POV1-0419 - Edition 1,
2019
283 pages
Authors: Siniša Bilić Dujmušić, Eva Katarina Glazer, Jelena Jakovljević
-
I. OD PRVIH LJUDI DO PRVE CIVILIZACIJE
- 1. ČOVJEK I NJEGOVI POČETCI 12
- Afrički početci 12
- Stanovanje i svakodnevica 14
- Vegetarijanci ili mesojedi? 16
- Neandertalci 17
- Hrvatski neandertalci 18
- Od Afrike do Amerike 20
- 2. OD NEOLIITIČKE REVOLUCIJE DO RAZVITKA METALURGIJE 22
- Klimatske promjene – kraj ledenog doba 24
- Plodni polumjesec 25
- Neolitička revolucija 26
- Sela prerastaju u gradove 28
- Jerihon i Çatal Hüyük – prva protourbana naselja 29
- Neolitičke zajednice na hrvatskom prostoru 30
- 3. METALI MIJENJAJU SVIJET 32
- Čovjek, rude i metali 32
- Migracije metalnog doba 33
- Vučedol – metalurško središte u Hrvatskoj 34
- Suhozidi nekad i danas – od gradina do pastirskih stanova 38
-
II. PRVE CIVILIZACIJE
- 1. OBILJEŽJA PRVIH CIVILIZACIJA 42
- Geografska obilježja prvih civilizacija 42
- Sustavi navodnjavanja 43
- Začetak vlasti: arbitraža 44
- Vlast i moć – gradovi države u Sumeru 44
- Citadela 46
- 2. DRŽAVE STAROG ISTOKA 48
- Akadska država – prvo carstvo u povijesti 48
- Razdoblje III. dinastije Ura – „sumerska renesansa“ 49
- Starobabilonska država – nastanak Babilonije 50
- Hamurabi – najpoznatiji svjetski zakonodavac 50
- Asirska država 52
- Novobabilonska država 54
- Perzija – prva država na tri kontinenta 56
- 3. EGIPAT ZEMLJA FARAONA 58
- Društva Starog Istoka: Egipat 58
- Specifičnosti razvoja Egipta 59
- Faraon – apsolutni gospodar ili ... 60
- Nomarsi i visoki službenici 62
- Svećenici 62
- Diplomacija – arhiv iz Tell el-Amarne 64
- 4. ZNANOST, VJEROVANJE, RAZMJENA 68
- Religija i kultovi: politeizam 68
- Prvi pokušaj uvođenja monoteizma 70
- Prijeloaz iz politeizma u monoteizam: judaizam 70
- Trgovina i trgovački putovi Staroga Istoka – primjer Asirije 73
- Kraljevska cesta u Perziji 74
- Fenička trgovina i kolonizacija 76
-
III. SVIJET STARIH GRKA
- 1. EGEJSKE CIVILIZACIJE 80
- Antička ciivlizacija 80
- Minojska civilizacija – osnove razvitka ... 81
- ... i osnovna obilježja 81
- Mikenska civilizacija – uspon ... 83
- ... i propast 84
- 2. GRČKA CIVILIZACIJA 86
- Grčki mitovi i bogovi 86
- Olimpijske igre 88
- Natjecatelji i nagrade 88
- Doprinos igara i vjerskih svečanosti grčkom urbanizmu 90
- 3. VLAST I MOĆ U GRČKIM POLISIMA 93
- Grčki polisi i vlast u njima 93
- Drakonovi zakoni u Ateni 94
- Solonove reforme 95
- Klistenove reforme – vladavina naroda u Ateni 96
- Kritika atenske demokracije 96
- Higijena i frizure u Ateni 98
- Prehrana u Ateni 99
- O tome kakva je zapravo Sparta 100
- Širenje Sparte i Peloponeska liga (savez) 101
- Spartansko društvo – slobodni ljudi 101
- Neslobodni heloti 102
- Političko uređenje Sparte 102
- 4. ISTOK PROTIV ZAPADA: GRČKO-PERZIJSKI RATOVI 104
- Ratovanje u starih Grka 104
- Perzijanci prijete Grčkoj 106
- 5. ATENSKO POMORSKO CARSTVO 110
- Atensko gospodarstvo na vrhuncu 110
- Delski savez – Atensko Carstvo? 112
- Periklo uređuje Atenu 112
- Znanost i škole u Ateni 114
- Književnost i kazalište u Ateni 114
- 6. KRIZA POLISA I USPON MAKEDONIJE 116
- Peloponeski rat – veliki sukob velikih saveza 116
- Spartanska i tebanska hegemonija 119
- Filip Makedonski osvaja Grčku 120
- Aleksandar Makedonski stvara veliko Carstvo 122
- Baština Aleksandra Makedonskog 123
- Dijadosi i epigoni 124
- 7. HELENIZAM 126
- Kulturna raznolikost u doba helenizma 126
- Novo doba umjetnosti 130
-
IV. RIM – PRVA GLOBALNA SILA
- A VLAST I MOĆ U RIMU 134
- 1. PREDRIMSKO DOBA I POČETCI RIMA 134
- Apeninski poluotok – ishodište moćnog carstva 134
- Tirensko more – poveznica Grka, Feničana i Etruščana 135
- Etruščanska civilizacija 136
- Početci Rima 138
- 2. VLAST I MOĆ U DOBA REPUBLIKE 140
- Senat 140
- Narodne skupštine 141
- Promjene nakon uvođenja republike – magistrature 142
- Cursus honorum 142
- Manipulacije na izborima 144
- Patriciji i plebejci 146
- Plebejci se bore za jednakopravnost 147
- Prvo zakonodavstvo 148
- 3. POJEDINCI I GRUPE PRISVAJAJU MOĆ 150
- Senatori i vitezovi: politička i fi nancijska elita 150
- Klijenti i patroni 151
- Rimsko građansko pravo 152
- Publikani 152
- Proletarii 153
- Optimati i populari 154
- Sula uvodi diktaturu 154
- Prvi trijumvirat 156
- Drugi građanski rat 157
- Drugi trijumvirat i propast republike 158
- 4. MODELI CARSKE VLASTI U RIMU 160
- Principat – Carstvo maskirano u Republiku 160
- Dominat 162
- B RATOVI I OSVAJANJA 164
- 1. RIMSKA VOJSKA 164
- Rimska vojska – tajna uspjeha 164
- Rana rimska vojska 165
- Nastanak legije 165
- Marijeva reforma vojske 166
- Od državne vojske do vojske istaknutih pojedinaca 167
- Carska vojska 168
- 2. RIMLJANI OSVAJAJU APENINSKI POLUOTOK 170
- Rani rimski ratovi 170
- Galska pljačka Rima 170
- Rimski oporavak 172
- Ratovi protiv Pira 172
- Kako su Rimljani organizirali osvojeni poluotok? 174
- 3. RIMLJANI GOSPODARE SREDOZEMLJEM 176
- Uzroci Punskih ratova 176
- Prvi punski rat: borba za Siciliju 177
- Drugi punski rat: od Hanibalovih pobejda ... 178
- ... do poraza i razaranja Kartage 179
- Rimljani zauzimaju Makedoniju i Grčku 182
- Ustroj provincija 182
- 4. HELENIZACIJA RIMA 184
- Poražena Grčka osvaja Rim 184
- Novi način života 184
- Grčki intelektualci i znanstvenici u Rimu 186
- 5. NASTAVAK OSVAJANJA NA ZAPADU I ISTOKU 190
- Osvajanja na zapadu 190
- Nastavak osvajanja 191
- Limes: Rim prelazi u defanzivu 194
- 6. KRIZA TREĆEG STOLJEĆA 196
- Uzroci krize 196
- Kriza 3. Stoljeća 196
- Gospodarske posljedice krize: nastanak kolonata 197
- Dioklecijan 198
- Dioklecijanove reforme 198
- Tetrarhija i podjela Carstva 200
- 7. PROPAST ZAPADNOG RIMSKOG CARSTVA 202
- Huni i seoba naroda 202
- Novi narodi na granicama Carstva 204
- Barbarizacija vojske 205
- Propast Zapadnog Rimskog Carstva 206
- Split: posljednja prijestolnica Zapadnog Rimskog Carstva 207
- C GOSPODARSTVO I SVAKODNEVICA 208
- 1. AGRARNI ODNOSI U RIMSKOJ DRŽAVI 208
- Seljak-vojnik 208
- Nastanak latifundija 209
- Pokušaji agrarnih reformi 210
- Robovi i njihov položaj 211
- Ustanci robova 212
- 2. OBITELJSKI ODNOSI I NAČIN ŽIVOTA 214
- Pater familias i njegov autoritet 214
- Položaj žene 215
- Rimska odjeća i obuća 216
- Frizure, brade i nakit 217
- Domus 218
- Insulae 219
- Banketi bogatih 220
- Prehrana siromašnih 221
- 3. ŽIVOT I ZABAVA U GRADU 222
- „Sve ceste vode u Rim“ 222
- Poštanska služba 223
- Javna higijena 224
- Javni toaleti (latrine) 225
- Gladijatorske igre 226
- Utrke zaprega 228
- 4. RELIGIJA, KULTOVI I VJEROVANJA 230
- Osnovni koncepti rimske religije 230
- Rimski politeizam 231
- Obožavanje bogova 232
- Rimski festivali i svetkovine 234
- Groblja i pogrebni običaji 236
- 5. KRŠĆANSTVO 237
- Kriza rimske državne religije 237
- Isus iz Nazareta i prva ckrva 238
- Širenje kršćanstva – početci 238
- Širenje u rimski svijet 239
- Unutrašnji ustroj rane Crkve 240
- Razlozi progona 241
- Konačna pobjeda kršćanstva 242
-
V. OD ILIRA DO RIMLJANA – PROSTOR HRVATSKE U ANTIČKOM DOBU
- 1. PROSTOR I NARODI ILIRIKA 246
- Ilirik – pojami područje 246
- Liburni 246
- Japodi 247
- Histri 248
- Delmati 248
- Kelti 250
- 2. GRCI NA HRVATSKOJ ONALI 251
- Prva kolonija i njezine kolonije 252
- Nova kolonija u susjedstvu Isse 253
- Posljedice grčke kolonizacije hrvatske obale 255
- 3. RIMLJANI U HRVATSKOJ 256
- Ilirski ratovi 256
- Ratovi protiv Histra i Delmata 259
- Oktavijanov pohod u Iliriku 259
- Batonov ustanak 260
- Proces romanizacije 263
- Rimska vojska u našim krajevima 264
- Teritorijalni ustroj 267
- Rimski urbanizam 268
- 4. GOSPODARSTVO DALMACIJEI PANONIJE 270
- Prijevoz 270
- Robno-novčana privreda 271
- Rudarstvo 271
- Poljoprivreda u Panoniji 272
- Stočarstvo i ribarstvo u Dalmaciji 272
- Obrti 273